گروه کوهنوردی باران کوهستان

انواع حمايتها و ميانيها

حمايتهاي متحرک (Active Pros( Active Protections
حمايتهاي غيرمتحرک (Passive Pros( Passive Protections

ابزارهاي (ميانيهاي) متحرک و غيرمتحرک در سنگنوردي و کوهنوردي استفاده هاي زيادي دارند. از حمايتهاي متحرک مي‎توان به فرند، کاملوت، و از ابزارهاي غيرمتحرک به هگزان و تراي کم اشاره کرد. اين دو نوع با هم تفاوتها و کاربردهاي مختلفي دارند که در زير به ترکيب در مورد اين حمايتها مي‎پردازيم:
حمايتهاي متحرک معمولاً طرفداران بيشتري دارند، قطعات آن متحرک هستند، ترکيب فنري دارند و قابليت باز شدن در يک شکاف را دارند.
اما حمايتهاي غيرمتحرک قطعات متحرک ندارند و معمولاً به يک تسمه (اسلينگ) يا مفتول سيمي متصل هستند.

ويژگيهاي حمايتهاي متحرک

اين نوع حمايتها قابليت باز شدن دارند تا کاملاً درون يک شکاف سنگي بسط پيدا کنند يا به اصطلاح خودماني ترفيت بشوند. از نمونه بارز اين حمايتها فرند، کملوت، را مي‎توان نام برد. به آن در کل Cam مي گويند

Cam در انگليسي: بادامک، دندانه
Ray Jar dine مهندس هوا فضاي آمريکايي اولين بار فرند يا همان کاملوت را با ابتکار خودش ساخت.
• براي استفاده از اين حمايتها، دستگيره آن را بکشيد تا سر ابزار پهنايش کم شود و سپس در شکاف قرار دهيد. سپس روي آن فشار بياوريد تا مطمئن شويد به درستي در جاي خود قرار گرفته است.
* توجه: ابزارگذاري در سنگنوردي خودش يک مبحث آموزشي جدا مي‎باشد:
• اين حمايتها خود در شکلها، اندازه ها و طراحي هاي مختلفي هستند. دو چنگکي، سه چنگکي، چهار چنگکي دو محوره، دو ميله اي و تکي.
• استفاده از آنها راحت مي باشد و در خيلي از رشته هاي کوهنوردي و سنگنوردي مي توان استفاده نمود.
• هر چقدر مقدار اصطکاک با شکاف کمتر باشد قابليت پايداري کمتري دارند.

• حجيم تر و گرانتر از حمايتهاي غيرمتحرک هستند. رنج عريض تري را پوشش مي‎دهند و در انواع مختلفي از شکافها و سنگها قابل استفاده هستند. خاصيت فنري آنها باعث مي شود آن را جمع کنيم و در يک شکاف کوچکتر از خودش جا دهيم.
• قابليت گير کردن و پهن شدن در شکافهاي کج را دارند.
مثل ديگر ابزارهاي کوهنوردي و سنگنوردي اين حمايتها نيز انواع مختلفي دارند که با خريد صحيح آنها صعود ايمن تر و راحت تري خواهيد داشت. در زير ايده هايي براي اين حمايتها آمده تا بهتر خريد نماييد.
• ايراد يا عيب حمايتهاي متحرک حجم و وزن بيشتر آنهاست. Cam هايي را انتخاب کنيد که سبکتر باشند، اما نيروي زيادي را تحمل کنند. توليدکنندگان زيادي Cam توليد مي‎کنند. به هر حال هر چه بيشتر پول بدهيد، بيشتر آش مي خوريد. Black diamond، Wild Com، Comp و ...
 Camهايي که شکافهاي بزرگتري را پوشش مي دهند باعث مي‎شوند تا شما قطعات کمتري را با خودتان حمل کنيد، اما خوب سنگين‎تر و حجيم هم هستند. علاوه بر اين در يک مسير بلند يا کارگاه بد قطعات ديگري هم هستند که کاربرد دارند. تصميم با شماست که در آن مسير کدام ابزار کاربرد دارد. حتي شايد بخواهيد حمايت خود را معکوس نصب نماييد!
• نسبت به استحکام Cam که قصد خريد داريد، مطمئن باشيد و از توليدکننده معتبري خريد نماييد.
• از ديگر سنگنوردان و حتي فروشندگان در مورد Cam انتخاب سوال نماييد و مدلي را انتخاب کنيد که از «کشيدن طناب (Rope Drag)» جلوگيري کند.
• بعضي مدلها بدنه انعطاف پذير دارند و بعضي ها بدنه محکم. هر کدام کاربرد و ويژگي خاص خود را دارند، اما آنهايي که بدنه سفت دارند، مقاومترند ولي مثلاً براي شکافهاي افقي نامناسب‎ترند.
• خريد چند ست از اين ميانيها خيلي گران است. اگر توانايي خريد چند دست نداريد بهتر است يک دست کامل از يک مارک تهيه کنيد و خودتان با آن تمرين کنيد و با آن آشنا شويد. تسلط به ابزار براي شما صعود راحت تري به همراه دارد.
در نهايت ابزارهاي حمايت متحرک گرانتر هستند و مزيتها و کارگذاري بهتري دارند، اما خاصيت در رفتن از شکاف را نيز دارند. اگر صحيح نگهداري نشوند با يک شوک ممکن است کل بدنه و محور و چنگک از هم بپاشد و به همراهش شما هم تا مياني بعدي سقوط نماييد.
يک ايده کلي اينه که ابتدا با ابزارهاي غيرمتحرک آشنا شويد، تمرين کنيد و سپس به ابزارهاي متحرک روي آوريد. پيشنهاد ما اين است که به تدريج Cam را به ست ابزارهايتان اضافه نماييد. انواع حمايتها را تجربه نماييد و ببينيد کدام يک در کجا بهتر است.

ابزارهاي حمايت مياني غيرمتحرک

معمولاً به يک مفتول فلزي يا تسمه متصل هستند و همانطور که گفته شد بخش اصلي متحرک ندارند.
اين ابزارها شامل nutها (Stopperها شفت)، هگزان ها، اسلينگ و تراي کم و ديگر ابزاري هستند که به صورت ثابت در سنگ استفاده مي شوند که همه آنها را اينجا نام مي بريم.
اسلينگ و تسمه
در حالت عادي براي اتصال به کارگاه و حمل ابزار استفاده مي‎شود، اما در صورت وجود يک تکه سنگ مي‎توان آن را به دور آن انداخت و به عنوان مياني استفاده نمود يا آن را بين شکاف قرار داد.

هگزانها (مياني هاي شش ضلعي)
در هر مکاني نمي توان هگزان را جايگذاري نمود. اما اگر کاملاً در يک سوراخ بنشيند محکم و ايمن است. از Camها سبکتر و ارزانتر است. بيشتر در شکافهاي حجيم به کار مي‎روند و مانند ديگر nutها جايگذاري مي‎شوند.

Nuts Stopper، شفت، کيل و...
اين مياني ها سبک، کم حجم و ارزان‎تر هستند. اغلب يک سر طناب در يک مسير رول کوبي نشده 15 تا 20 عدد Nut به همراه دارد. اين مياني ها در شکافهايي به کار مي‎روند که يک سر آن بزرگتر و يک سر آن کوچکتر از نات است و نات داخل آن گير مي‎کند.

نحوه گذاشتن Nut ها و هگزان به دقت نياز دارد
تراي کم به خانواده Camها نيز تعلق دارد، اما يک تکه است و در شکلها و سايزهاي مختلف. تراي کم نيز به شيوه خاصي در شکاف گذاشته مي شود و بعضي مواقع بيرون آوردن آن خيلي مشکل است و به تجربه ابزارگذاري نيازمند است.
صرفنظر از اين که با ابزارتان آشنا شويد در زير توضيحات ديگر در مورد ميانيهاي غيرمتحرک مي خوانيد:
• پس از صعود بايد حمايتهايتان را تميز کنيد، آنها را به شکل مناسب خشک نماييد تا دچار خوردگي نشوند. حتماً براي اين کارها به راهنماي سازنده توجه نماييد.
• هميشه ابزارهاي خود را به طور منظم بازرسي کنيد به خصوص قبل و بعد از صعود. بررسي تغيير فرم، ترک در ابزار، لب پر شدن و زنگ زدن. در صورت ديدن اين نشانه ها از آن استفاده نکنيد.
• به نحو صحيح از آنها نگهداري نماييد. در مکاني تميز و خشک و به دور از نور مستقيم خورشيد باشند و دور از مکانهايي که ممکن است باعث خوردگي آنها بشود.
• اگر به ابزارتان شک داريد، از آن عکس راديولوژي بگيريد تا در صورت خرابي آن را جايگزين نماييد.
* اگر چه داشتن حمايتهاي زياد دليل بر صعود راحتتر است، اما نحوه استفاده و تجربه در ابزارگذاري باعث مي شود تا هزينه خريد ابزار شما کمتر شود.