گروه کوهنوردی باران کوهستان

گزارش ایرانگردی استان  خرم آباد و ایلام

 به سرپرستی آقای مهدی سنماریان گروه باران کوهستان

گزارش:سید امین روحانی

برخیز که باد صبح نوروز در باغچه می‌کند گل افشان     

خاموشی بلبلان مشتاق در موسم گل ندارد امکان

مقدمه:

معرفی استان ایلام:

استان ايلام درعرض 31 درجه و 58 دقيقه تا 34 و 15 درجه شمالي از خط استوا درطول شرقي 45درجه 24دقيقه تا 48 درجه و10 دقيقه از نصف النهار گرينويچ به شكل يک متوازي الضلاع درجنوب غربي كشورمان ايران جاي دارد.

 اين استان ازشمال با استان كرمانشاه از جنوب با استان خوزستان از شرق با استان لرستان  واز غرب با كشور عراق ( باطول مرز مشتركي درحدود 400 كيلومتر ) همسايه مي باشد.

 در خصوص مساحت استان و در بررسي آمار وارقام موجود از منابع مختلف ,گوناگوني و تنوع زيادي مشاهده ميگردد .هركدام ازمنابع داراي يك مساحت متفاوت با ديگري مي باشند. به نظرمي رسد دليل عمده اين گوناگوني مساحت وجود مرزمشترك باكشور عراق ونبود سنديت خاص در مورد چگونگي دقيق سرحدات غربي و همينطور وجود رشته کوه عظيم زاگرس كه عملا كارمحاسبه مساحت كلي ودقيق استان خصوصا با امكانات ضعيف را با مشكل مواجه ميشازد مي باشد.(1)

دوران پیش از تاریخ:

از دوران پیش از تاریخ که زندگی به صورت غارنشینی و کوچ نشینی و شکار رواج داشته آثار و یافته های زیادی در دنیا وجود ندارد ولی برخی از مطالعات بیانگر وجود زندگی به صورت گسترده در این دوران در استان ایلام است

پناهگاهها و زیستگاههای صخره ای که مربوط به دوران زارزین می باشد و میراث هزاران ساله شکارچیان عصر سنگ به شمار می ر وند که در استان ایلام کشف و ثبت شده اند که عمدتاً در دره هلیلان و تنگه ارغوان شهر ایلام قرار دارند  در دره هلیلان آثار مهمی از زندگی دوران اواخر نو سنگی(هزاره ششم تا پنجم ق.م)بدست آمده است.

 دوران انقلاب نو سنگی:

از این دوران که دوره آغاز زندگی شهرنشینی و کشاورزی  و اهلی کردن حیوانات است آثار مهم  و متعددی در استان ایلام وجود دارد که شاخص ترین آنها تپه علی کش در دهلران است.

عصر مفرغ و آهن:

این دوران که هم زمان با دوران قوم کاسی و ایلامیها می باشد از دوران طلایی تکنولوژی بشری است که کاسیها بعنوان طلایه دار تکنولوژی کشف مفرغ معروفیت جهانی یافته اند در این دوره آثار بصورت ابزار مختلف از آلیاژها و فلزهای فوق با تکنیک خاص خود ساخته شده اند.در بررسی های بعمل آمده توسط هیأت بین المللی به سرپرستی واندنبرگ از قبرستانهای ایلام(ورکبود-بردبال چنار باشی)بیانگر این مهم است که در این دوران استان ایلام جزء مهمی از تمدن کاسیها و ایلامیها بوده است.

استان ایلام زمانی جزء کشور عیلام بوده است.کشور عیلام شامل خوزستان،لرستان،ایلام کنونی و کوههای بختیاری بوده است.

معرفی شهرستان خرم آباد:

خُرَم‌آباد مرکز شهرستان خرم‌آباد و نیز مرکز استان لرستان است.خرم‌آباد را در گویش لری خُورمُووه (Xormuve) تلفظ می‌کنند. جمعیت خرم‌آباد طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران برابر با ۳۲۸٬۵۴۴ نفر و جمعیت شهرستان خرم‌آباد برابر با ۵۲۱،۹۶۴ نفر می‌باشد. شهر در ارتفاع ۱۱۴۷/۸ متری از سطح دریا و در میان دره‌های زاگرس قرار دارد. فاصله خرم‌آباد تا تهران ۴۹۰ کیلومتر و تا اهواز ۳۹۰ کیلومتر است. خرم‌آباد بر سر شاهراه تهران-خوزستان قرار گرفته و دارای اهمیت ارتباطی و راهبردی است.

شهری که امروزه به نام خرم‌آباد نام برده شده‌است، از نخستین سکونت گاه‌های مردم ایران به شمار می‌رود. غارهای مسکونی دره خرم‌آباد که از آن جمله می‌توان به غارهای کنجی، یافته، پاسنگر، گراجنه و اشکفت قمری نام برد که حاوی آثار زندگی انسان غار نشین در دوره‌های موسترین، بارادوستی و زارزی بوده‌است. بنابر تاریخ گذاری‌هایی از راه آزمایش رادیو کربن در غارکنجی واقع در دره خرم‌آباد قدمت آثار آن متجاوز از ۴۰ تا ۵۰ هزار سال پیش است.گزارش و نتیجه پژوهش و بررسی‌های دکتر فرانک هو استاد دانشگاه رایس آمریکا و همکارش، فلانری و دیگر پژوهشگران همراه ایشان که در سالهای ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ خورشیدی در لرستان انجام گردید و به سال ۱۹۶۷ در آمریکا منتشر شد در بردارنده اطلاعات ارزشمندی از دوره پیش از تاریخ خرم‌آباد است.

« بهترین اطلاعات ما راجع به سکونت و نحوه امرار معاش انسانهای اواخر دوره چهارم زمین شناسی مربوط به دره خرم‌آباد واقع در جنوب غربی ایران است. دره خرم‌آباد به درازای ۱۵ و پهنای ۱۰ کیلومتر بین کوههای آهکی که به موازات هم کشیده شده‌اند و در ارتفاع ۱۱۷۰ متر از سطح دریا واقع شده‌است. کوههای اطراف آن به صورت یک منبع ذخیره آب در آمده‌اند. دره خرم‌آباد دارای چشمه‌های آب خنک و تعدادی غار است. به هم فشردگی این دره و وجود غارهای متعددی که به وسیله انسانهای پیش از تاریخ اشغال گردیده، سبب شد که ما این دره را مرکز تحقیقات مربوط به دوره پالئولیتیک میانه دیرینه سنگی قرار دهیم. تا کنون ما ۱۷ محل از اقامتگاههای انسانی دوره دیرینه سنگی را در این دره یافته‌ایم آنچه مسلم است این است که با تحقیقات بیشتر می‌توان محل‌های بیشتری پیدا نمود. از این ۱۷ غار، دست کم ۵ غار از آنها مربوط به دوره دیرینه سنگی بوده و شامل تمدن دوره میانه دیرینه سنگی و متجاوز از شش غار دیگر متعلق به دیرینه سنگی فوقانی و شامل تمدن بارادوستی است، دو غار دیگر نیز مربوط به پایان دیرینه سنگی فوقانی و شامل تمدن زارزی بوده شاید شش غار دیگر نیز مربوط به دیرینه سنگی فوقانی باشند.آثار خرم‌آباد حاکی از سکونت دامنه دار و مداومی در زاگرس هستند.

معرفی برخی از جاذبه های گردشگری  استان خرم آباد بازدید شده

قلعه فلک الافلاک – خرم آباد

بسیاری از شهرهای ایران با یک اثر باستانی برجسته شناخته می‌شوند. شهر خرم‌آباد را نیز با قلعه فلک‌الافلاک می‌شناسند.

این قلعه زیبا و دیدنی با 5300 متر مربع مساحت بر فراز تپه‌ای در مرکز شهر خرم آباد، با چشم اندازهای فوق‌العاده زیبا قرار گرفته است.

فلک‌الافلاک از سمت شرق و جنوب‌شرقی به رودخانه خرم‌آباد، از غرب به خیابان و محله دوازده برجی و از سمت شمال به خیابان فلک‌الافلاک محدود می‌شود. وسعت محوطه باستانی قلعه حدود 400×300 مترمربع است.

قلعه دارای 8 برج است، محیط کل آن 60/228 متر و بلندترین دیوار آن تا سطح تپه 5/22 متر می‌باشد. همچنین دارای دو صحن، 124 اتاق و 11 کفش‌کن در بین اتاق‌ها است.

در شمال شرقی آن راهرویی ساخته شده که با 7 پله به محوطه‌ای می‌رسد که چاه معروف قلعه در آن واقع شده. عمق این چاه تا انتهای تپه و تا چشمه زیر تپه می‌رسد.

در گذشته آب مورد نیاز ساکنین قلعه از این چاه تامین می‌شده است و از همین راهرو می‌توان به پشت‌بام قلعه رسید و چشم‌انداز زیبای شهر را مشاهده کرد

دور تا دور قلعه را پرتگاهی مخوف فرا گرفته که دارای پوشش گیاهی ست و راه ورود به فلک الافلاک را دشوارتر می‌کند. نام این قلعه به مفهوم آسمان نهم و بالاترین فلک است که به طور مجازی دست نیافتنی بودن آن را می‌رساند.

بنای نخستین فلک الافلاک ظاهراً مربوط به دوره ساسانی است؛ هرچند که برخی منابع، ساخت آن را به ز مان شجاع الدین خورشید؛ سر سلسله اتابکان لر در قرن چهارم هجری نسبت می‌دهند.به گفته مردم منطقه و مدارک تحقیقی، بر وجود بارویی دولایه و خشتی با دروازه برج پیرامون بنای کنونی دلالت دارد. این باروی گرداگرد بنا بیشتر به سمت غرب گسترش داشته و از بقایای برج‌های دوازدگانه آن، آثار دو برج در شمال غرب و جنوب شرق محوطه، اطراف قلعه قابل مشاهده است.

در ساخت قلعه از مصالحی چون خشت، آجر، سنگ و ملات استفاده شده است.

قلعه فلک الافلاک، پایداری و ماندگاری خود را در دوره‌های مختلف تاریخی، مرهون موقعیت ممتاز سوق الجیشی تپه فلک الافلاک در گلوگاه دره خرم آباد است.از این رو بنای قلعه، آثار و نشانه‌های زیادی از تحولات معماری دوره های گوناگون را با خود به همراه دارد.

همچنین در بنای فلک الافلاک به راه‌های عبور و مرور شمال به جنوب و شرق به غرب توجه شده است که به نوعی مرکز ثقل مسیرهای دسترسی غرب کشور به شمار می‌آمده است.

قلعه فلک الافلاک پس از ثبت در فهرست آثار ملی کشور، موزه فلک الافلاک نام گرفته و شامل بخش‌های مردم شناسی، هنرهای سنتی و باستانی شناسی می‌شود.

در تالار موزه مردم‌شناسی، عکس‌ها و ماکت‌های کوچک و بزرگ متعددی از شیوه‌ها و رسوم گوناگون زندگی مردان و زنان عشایر و روستایی در منطقه لرستان به نمایش گذاشته شده است.

یکی از دیدنی‌های موزه مردم شناسیی سنگ قبرهای اهالی منطقه است که با دیگر نواحی ایران تفاوت بنیادی دارند.

در این نواحی رسم بوده که بالای قبر، سنگی عمودی کار گذاشته و روی آن صحنه‌هایی از زندگی فردمتوفی را حجاری می‌کرده اند. به عنوان مثال اگر متوفی شکارچی بوده، روی سنگ قبر عمودی وی تصاویری از اسلحه، شکار و… حک می‌کردند.

ویژگی‌های تاریخی و معماری قلعه فلک الافلاک آن را در میان یادگارهای تاریخی غرب کشور متمایز ساخته و به آن شکوه و جذابیت خاصی بخشیده است.

همچنین آن حوزه جغرافیایی بخش زیادی از حیثیت و اعتبار معنوی و تاریخی خود را مدیون وجود فلک الافلاک است.

هرچند این دژ تاریخی در طول تاریخ تحولات بسیاری را به چشم دیده و در برابر آسیب‌ها پایداری کرده ولی در چند دهه اخیر مسائل و مشکلات فراوانی بر آن عارض گردیده است.

از جمله آنها می‌توان به حضور نهادهای غیرمسؤول در حریم قلعه اشاره کرد که در مقوله مدیریت قلعه و جذب گردشگران موجب چالش‌های اساسی شده‌اند و لطمات جبران ناپذیری بدان وارد کرده‌اند.

فلک‌ الافلاک قلعه‌ای‌ تاریخی در مرکز شهر خرم‌آباد در استان لرستان است. فلک الافلاک با نام قلعه دوازده برجی هم شناخته می‌شود. قلعه فلک الافلاک بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر خرم آباد و در نزدیکی رودخانه خرم آباد قرار گرفته و چشمگیرترین اثر تاریخی و گردشگری درون شهر خرم آباد است.

این قلعه با نام‌های گوناگونی در طول زمان شناخته شده است. دژ شاپورخواست، قلعه خرم آباد، دوازده برجی و کاخ اتابکان از آن جمله‌اند. قلعه خرم آباد از دوره قاجار به بعد با نام فلک الافلاک ضبط شده است. با توجه به اینکه ممکن است دوازده برجی، اشاره‌ای به دوازده برج فلکی باشد، ممکن است نام فلک الافلاک نیز از همین جا ریشه گرفته باشد.

معرفی برخی از جاذبه های گردشگری  استان ایلام بازدید شده

پل تاریخی گاو میشان – دره شهر

آدرس جاده پلدختر به دره شهر

مکان: تاریخی

پل تاریخی گاومیشان بعد از تلاقی رودخانه های کشکان و سیمره در شهرستان دره شهر در منطقه ای موسوم به گاومیشان مرز ایلام و لرستان واقع شده است.این پل مربوط به دوره ساسانیان میباشد که در زمان قاجاریه مورد مرمت قرار گرفته است این پل بزرگ با پنج چشمه عظیم و مرتفع به طول 175 متر و عرض 8/20 متر با استفاده از قلوه سنگ و آجر ملات گچ نیمه کوب ساخته شده است که در پایه های ن از بلوکهای سنگی بزرگ استفاده شده است .

تنگ بهرام چوبین - دره شهر

 آدرس:  ضلع غربی مسیر جاده دره شهر- پلدختر 

مکان:  تاریـخی طبـیـعی

تنگ بهرام چوبین یکی از مهم ترین دره های کم عرض و بسیار مرتفع و استراتژیک در ضلع غربی مسیر جاده دره شهر- پلدختر است.

این تنگه که آن را شکارگاه بهرام هم می گویند؛ دارای آثار ارزنده فراوان در قسمت ورودی، پیشانی و ارتفاعات است. این مجموعه آثار ارزنده یک قلعه به جای مانده از دوران ساسانی است که از سنگ و گچ ساخته شده و به ارتفاعات جنگلی کبیرکوه در عمق تنگه و مناطق سخت گذر آن ختم می شود. علاوه بر زیبایی های وصف ناپذیر طبیعی و آثار پلکان های سنگی بر دیواره های سنگی و نقاط سخت گذر داخل تنگه، وجود چهار آب انبار که در صخره های سخت تراشیده شده اند، هر یک به اضلاع تقریبی 3×3 متر و عمق 3 متر و 3×2 در عمق 5/2 متر با ناودانک های سنگی و همچنین ارتباط این چهار آب انبار به هم دیگر و وجود آب آشامیدنی در داخل آن ها حاکی از توجه و اهمیت به این منطقه استراتژیک و طبیعی در طول دوران تاریخی دارد که در نوع خود بی نظیر و جالب توجه است. تنگه بهرام از شاهکارهای طبیعی و تاریخی است که همواره مورد بازدید علاقه مندان به تاریخ، طبیعت و کوه نوردان قرار می گیرد. این تنگه در ایام بهار ایرانگردان و علاقه مندان به آثار تاریخی و طبیعی را به سوی خود جذب می کند

دژ شیخ مکان - دره شهر

 آدرس:  هشت کیلومتری شرق دره شهر

مکان:  تاریـخی

این دژ در داخل تنگه شیخ مکان در هشت کیلومتری شرق دره شهر و در سمت غربی تنگه،آثاری از یک دژ جالب توجه در دل کوه به چشم می خورد

از لحاظ مصالح  و سبک معماری،نشانی از دوره ساسانی دارد.دژ چهار اتاق و تنها یک در ورودی در ضله شمالی دارد.مصالح اصلی دژ قلوه سنگ و گچ است که در . مشخصات معماری بنا و مصالح به کار رفته در ان نشان می دهد که قلعه از آثار دوره قاجار است. در میان تنگه و در مقابل قلعه شیخ، در مسیر جریان آب رودخانه، بقایای یک آسیاب آبی بر جای مانده است که گفته می شود در زمان های گذشته قابل استفاده بوده ولی در حال حاضر تخریب شده است. این اثر به اواسط دوره اسلامی و شاید قبل از آن مربوط باشدانتهای دیواره دژ با اندودی از گچ پوشیده شده است

شهر تاریخی سیمره - دره شهر

آدرس : ضلع غربی شهر دره شهر

مکان: تاریخی

 این شهر در ضلع غربی شهر فعلی دره شهر قرار داشته و حدود 70 هکتار وسعت دارد و بزرگترین شهر شناخته شده در قلمرو استان می باشد که قسمتی از دیوارها و طاقهای آن هنوز سالم و یا در زیر آوار مانده اند.مصالح بکار رفته در معماری بناهای این شهر تاریخی عبارتند از:قلوه سنگ و گچ و ساروج.آثار قوسها و انحناهای طاق ها سقفهای گنبدی با مصالح مذکور و همچنین نشانه هایی از وجود خیابان بندی و کوچه و ... در بافت این ویرانه ها مشهود اند.قدمت این شهر به قرون اولیه اسلامی بر می گردد.

آتشکده چهار طاقی - دره شهر

 آدرس:  شهرستان دره شهر

مکان:  تاریـخی

این اثر در شهرستان دره شهر بر روی تپه بنای یک آتشکده به صورت چهار طاقی باقی مانده است

این بنا را در محل طاق می گویند.این بنا تماماً با قلوه سنگ و گچ ساخته شده است و مربوط به دوران ساسانی است

غار زینه گان – صالح آباد

آدرس: 5 کیلومتری جنوب شرقی صالح آباد در فاصله 52 کیلومتری شهر ایلام

مکان: طبیعی

این غار روباز که بیش از 1 کیلومتر طول دارد .دارای آب فراوان و آبچک های  طبیعی و دهلیزهای آبگیر می باشد. هوای داخل غار بسیار سرد ومطبوع می باشد به همین دلیل آنرا غار بهشت نیز می نامند سرخسها و جلبکها و گلها و گیاهان خود روی داخل غار ,رنگ سنگها,پیچ و خم داخل غار و لبهای به هم دوخته قسمتهایی از سقف غار همه و همه حکایت از شگفتیهای طبیعت دارند این غار یکی از جاذبه های مهم توریستی شهر مهران است

دریاچه دوقلوی "سیاه گاو" – آبدانان

دریاچه دوقلوی "سیاه گاو" واقع در شهرستان آبدانان یکی از نادرترین پدیده های طبیعی کشور است که می تواند تبدیل به جاذبه ای گردشگری در سطح بین المللی شود. یکی از شگفت انگیزترین و دیدنی ترین پدیده های طبیعی کشور دریاچه دوقلوی "سیاه

رودخانه سیاه گاو پس از عبور از میان صخره و دره ارتفاعات کبیرکوه در 45 کیلومتری شهرستان جنوب شرقی شهرستان آبدانان به دو دریاچه تبدیل می شود که دریاچه نخست با اختلاف سطح اندک در بالادست دریاچه دوم قرار گرفته است.

آب زلال، نیزار، ماهیان رنگارنگ، رقص نور در ساعات میانی روز و تشکیل طیفهای متنوع نوری ناشی از آن به این پدیده شگفت انگیز جلوه و زیبایی منحصربه فردی بخشیده است، این دو دریاچه دایره وار، هر کدام به شعاع 30 متر مربع، حدود سه متر ژرفا دارند و با یک جوی آب طبیعی به عرض یک و طول هشت متر به هم متصل هستند.

هر چند این دریاچه در فصل بهار و اواخر زمستان از تفرجگاه های اهالی مردم استان ایلام و شهرستان آبدانان است، اما آب و هوای منطقه شرایطی فراهم آورده است که این دریاچه در هر فصلی گردشگران را به زیباییهای طبیعی خود فراخواند.

از دیگر ویژگیهای این پدیده نادر، وجود املاح مختلف و گوگرد بودن آب دریاچه و وجود چشمه های جوشان شیرین داخل دریاچه است.

تپه تاریخی پشت قلعه – آبدانان

آدرس : 3 کیلومتری جنوب شهر آبدانان در حاشیه غربی روستای پشت قلعه

مکان: تاریخی

این  قلعه تاریخی بر روی تپه ای مخروطی نسبتا مرتفع ساخته شده است.این قلعه  مربوط به دوران ساسانیان بوده که دارای برج و بارویی مدور , بنای شاهنشین و تونل دسترسی به آب بوده و در ساخت آن از قلوه سنگ و ملات گچ نیمه کوب استفاده شده است.

گزارش برنامه :

روز اول :2/1/90

15 نفر از همسفران گروه باران بنابر هماهنگی قبلی در شب 1/1/90در ساعت 30/10 دقیقه در دروازه شیراز اصفهان گرد هم آمدند و پس از تبریک سال نو به همدیگردر ساعت 20/23 به وسیله یک مینی بوس سفر خود را آغاز نمودندمسیر انتخاب شده از طریق داران-الیگودرز –دورودو در نهایت خرم آباد بود با توجه به اینکه در شب حرکت خود را آغاز نمودیم از ترافیک مسافرتهای نوروزی خبری نبود و در ساعت 45/5 صبح روز 2/1/90 به خرم آباد رسیدیم و مستقیم به سمت قلعه فلک الافلاک که در داخل شهر قرار دارد رفتیم ساعت بازدید از قلعه ساعت 9 صبح آغاز میشود و هزینه برای هر  نفر 1000 تومان می باشد.پس از صرف صبحانه در پارک نزدیک قلعه و استراحت کوتاه به سمت قلعه حرکت کردیم این قلعه علاوه بر ارزش تاریخیش به موزه مردم شناسی استان لرستان و همینطور بازار مکاره دستفروشان خرم آبادی تبدیل شده است و متاسفانه فضای اطراف قلعه پر است از ساختمانهای مختلف اداری ومهمانسراها و... سازمانهای غیر مسئول. برای بازدید کامل 2 ساعت زمان لازم است .

پس از دیدن کامل قلعه و برطرف کردن مشکل فنی مینی بوس در شهر خرم آباد در ساعت 45/5 به سمت پل دختر حرکت کردیم .یکی از جاذبه های استان خرم آباد آبشار ماژیان است که در کمربندی خرم آباد به سمت پل دختر قرار دارد که ما به دلیل فشرده بودن برنامه نتوانستیم  از آن دیدن کنیم.

در مسیر به سمت پل دختر در شهرستان معمولان در ساعت 10/14 برای صرف نهار توقف کردیم .از خروجی خرم آباد به سمت پل دختر شما میتوانید منظره  های بسیار جالبی از نقاش طبیعت ببینید و از جاده لذت ببرید .

پس از بازدید از پل قدیم پل دختر به سمت دره شهر ادامه مسیر دادیم در مسیر دره شهر در کنار جاده پل ویرانه دیگری را خواهید دید به نام گاومیشان که معلوم نیست این پل جزو آثار لرستان است و یا ایلام. پس از بازدید حرکت را آغاز کردیم در نزدیکی دره شهر حدود 10 کیلومتری تابلوهای تنگ بهرام چوبین و کمی جلوتر تنگ شیخ مکان در سمت چپ جاده مشخص است به دلیل نزدیکی به تاریکی هوا به دره شهر رفتیم و بازدید از این دو را برای فردا گذاشتیم و در مدرسه رسالت دره شهر اقامت کردیم .

روز دوم : 3/1/90

در ساعت 6 صبح بیدار باش توسط سرپرست برنامه بود .هوا بارانی همراه با صاعقه بود .پس از بستن کوله بار سفر حرکت به سمت پل دختر کردیم تا تنگ بهرام چوبین و همینطور تنگ شیخ مکان که جزو زیباترین جاذبه های استان هستند را ببینیم

بارانی بودن هوا و بازدید اول وقت ما زیبائی تنگ را دو چندان کرده بود اثار دیوارههای بر جا مانده از قبل و پلکانهای سنگی و دیگر آثار ما را به تعجب و فکر وامی داشت بنابر صحبت های راهنمای حاضر در تنگ (که بسی جای خشنودیست که حداقل در تعطیلات بهار ما برای آثار ارزنده کشورمان راهنما داریم) در ادامه تنگ که نیاز به کار فنی سنگ نوردی و همینطور راهنما می باشد ما میتوانیم تخت سنگی بهرام و همینطور حمام و همینطور آثاری از تاراج گسترده میراث بر جا مانده از آن زمان را ببینیم که متاسفانه برای ما این امر مقدور نبود.

به سمت تنگ شیخ مکان و قلعه روستای شیخ مکان به نام پور اشرف حرکت کردیم .که در ابتدا درب آن بسته بود و سپس با پیدا کردن سرایدار محترم این قلعه توانستیم از این قلعه دیدن کنیم.این قلعه در حال مرمت بود و به گفته سرایدار قلعه اهالی روستا برای مراسمی از قبیل عروسی ها و جشنها هنوز از این قلعه استفاده می کنند .

پس از بازدید از قلعه به سمت دره شهر رفتیم تا بتوانیم بقیه آثار این شهر غنی را ببینیم . در ضلع جنوب غربی شهر فعلی دره شهر آثاری از شهر باستانی سیمره بر جا مانده که در اطراف آن زمینهای کشاورزی قرار گرفته و به گفته راهنمای حاضر در محل به خاطر همین زمینها میراث فرهنگی استان نتوانسته شهر سیمره را مرز بندی و جدا کند (و منتظر مانده اند که کاملا تخریب شود) از این شهر 70 هکتاری سه بنا در حال مرمت بود 1. بنائی موسوم به مسجد 2. بنائی موسوم به خانه خان و 3. بازارچه که این سه بنا برای نابود نشدن کامل دور تا دورش فنس کشی شده بود و امکان بازدید از نزدیک نیست (هر چند جای شکرش باقیست) . در خروجی شهر موزه ای از آثار به تاراج نرفته شهر تاریخی سیمره و همینطور آثار گرد آوری شده از جاهای مختلف دره شهر و همینطور استان لرستان گرد آوری شده بود که ما از آن بازدبد کردیم .در روبروی شهر سیمره چهار طاقی دره شهر بر روی تپه ای سبز خودنمائی میکرد .

پس از گذاراندن یک روز کاملا تاریخی  به سمت ایلام حرکت کردیم و در مسیر از کلم دره نیز بازدید کردیم و ناهار را نیز در اطراف درههای کلم که بسیار جای زیبائی بود صرف نمودیم در ایلام دشت ارغوان و همینطور اطراف کوه قلاقیران از جاذبه های منحصر به فرد هستند که بازدید از آنها خالی از لطف نخواهد بود .اما ما برای اجرای برنامه مستقیم به سمت صالح آباد حرکت کردیم و پس از مهمان پذیری مردم خونگرم این شهر در داخل دبیرستان این شهر اقامت کردیم.

روز سوم : 4/1/90

در ساعت 45/8 دقیقه از شهر صالح آباد به سمت غار زینه گان حرکت کردیم این غار پس از رد شدن از امامزاده و بازارچه شهر دارای یک جاده است که تابلو غار در ابتدای جاده مشخص است این جاده در ابتدا آسفالت می باشد و از معادن شن و سیمان موجود در منطقه عبور کردیم و پس از گرفتن راهنمائی از اهالی به سختی غار را پیدا کردیم هر چند این غار کاملا در دید می باشد .به همین خاطر توصیه میشود برای بازدید اولیه از این غار راهنما بگیرید. این غار در مسیر رودخانه قرار دارد و داخل یک شکاف که در سمت راست رودخانه قرار دارد می باشد و از آنجائی که این غار آبی است از انشعابی آبی که از سمت راست  به رودخانه  میپیوندد میتوان به غار رسید. این غار جزو غارهای روباز است و بسیار زیبا در ابتدا وارد یک تنگه پیچ در پیچ میشویم و با گذراندان حدود 500 متر این تنگه باریکتر و در جاهائی سقف غار بسته میشود مسیر کاملا آبگرفته است و سرخسها و جلبکهای دیوارهها بسیار زیبا هستند . پس از ادامه مسیر در جاههایی از غار به صورت آبشارهایی آب جریان داشت با ادامه مسیر توسط اقای سنماریان و روحانی بنا به صلاحدید سرپرست تا حدود 600 متری غار بیشتر حرکت نکردیم اما زیبائی کامل در این فاصله قرار داشت .پس از بازگشت از غار به سمت آبدانان حرکت کردیم. برای رسیدن به شهر آبدانان دومسیر داریم یک از طریق شهر دهلران و دو از طریق دره شهر که ما مسیر دوم را انتخاب کردیم. پس از گذراندن جاده پرپیچ و خم آبدانان در ساعت30/19 در مدرسه شرافت آبدانان اقامت کردیم.

روز چهارم : 4/1/90

در ساعت 45/7 به سمت خروجی  جنوبی شهر آبدانان به سمت مورموری و دهلران حرکت  کردیم حدود سه کیلومتر که از شهر خارج میشویم تابلو روستای پشت قلعه را میبینیم وارد روستا که شویم تپه که بر فراز آن قلعه قرار دارد مشخص است . پس از بالا رفتن از تپه به مخروبه های قلعه میرسیم اثار مرمت بر روی آن کاملا مشخص است قلعه مملو است از گلهای زرد و همینطور پوشش سبز بهاری پس از بازدید ادامه مسیر میدهیم حدود 20 کیلومتر که از شهر خارج شویم به روستای سراب باغ  میرسیم پس از این روستا در جاده به یک سه راهی میرسیم سمت راست به سمت مورموری و دهلران میرود و سمت چپ به سمت روستاهای  ژیورو گلگل علیا و گلگل سفلی پس از رد شدن از این روستاها به سمت چپ میرویم مسیر بسیار زیباست تا پس از رد شدن از پل آهنی که بر روی رودخانه قرار دارد در سمت چپ روستائئ مخروبه را میبینیم این روستا روستای سیاه گاو میباشد  .پس از وارد شدن به این روستا با پیاده روی 10 دقیقه ای به یکی از زیباترین جلوههای طبیعی ایران یعنی دریاچه دوقلو سیاه گاو میرسیم. آب بسیار زلال و گرم این دریاچه های دوقلو هر بیننده ای را محو تماشای خود می کند و هر شناگری را وسوسه برای شنا .زلالی آب به حدی است که تا عمق 3 متری را به راحتی میتوان دید پس از بازدید از دریاچه های ذوقلو سیاه گاو مسیر برگشت به سمت دره شهر و سپس اصفهان را انتخاب کردیم .

لازم به ذکر است در بین روستای پشت قلعه و سراب باغ یک روستا به نام ماهوته قرار دارد که دارای آبشاری است که به قوله محلی ها چندان زیبا نیست که جاده آن نیز پر خطر است  که ما از دیدن آن صرف نظر کردیم.

در ساعت 30/11شهر آبدانان را به سمت دره شهر ترک کردیم و سپس به سمت اصفهان حرکت کردیم و در ساعت 11 شب پس از ترافیک شدید نوروزی به اصفهان رسیدیم و برگی از خاطرات خود را در این برنامه ورق زدیم.

نکات ضروری:   

1.      برای گردشگری کامل استان ایلام حدود 7 تا 8 روز زمان نیاز میباشد.

2.      ترجیحا برای پیدا کردن جاذبه های طبیعی استان از راهنما استفاده کنیم زیرا آدرس دادن محلی ها بسیار ضعیف  است

3.      فصل مسافرت به این استان تا اواخر اردیبهشت میباشد و اوج آن اواخر اسفند و فروردین

4.      مردمان بسیار مهمان نواز و خونگرمی دارند و امنیت کامل در جاهایی که ما بازدید کردیم برقرار بود

5.      لذت کمپ زدن در طبیعت را در این استان از دست ندهید هر چند که ما نتوانستیم این کار را انجام دهیم.